Łatwiej zapobiegać niż leczyć- mówi odnośnie chorób popularna dewiza.  W przypadku otyłości u zwierząt, profilaktyka jest zdecydowanie najlepszą formą walki z nadmiernym otłuszczeniem  i chorób z nim związanych. Im później bowiem przeprowadzona jest terapia otyłego zwierzęcia, tym mniejsza szansa na odzyskanie przez zwierzę pełnej sprawności  lub w przypadku powikłań- zdrowia. Dlatego należy zacząć już od podstaw, jakimi jest utrzymanie zdrowego stylu życia naszego pupila już od pierwszych dni w naszym domu.  Przez zdrowy styl życia rozumiem tutaj takie metody opieki, które pozwolą kotu na zachowanie optymalnej masy ciała i kondycji.

Pierwsza rzecz zatem to kontrola masy ciała zwierzęcia i ilości zjadanego pożywienia.  Producenci karm gotowych często zamieszczają na opakowaniach zalecenia żywieniowe, jednak warto mieć świadomość, że odnoszą się one do statystycznej masy ciała kota i faktyczne zapotrzebowanie naszego mruczka może się nieco różnić.  Zalecenia te mogą zatem stanowić punkt wyjściowy, jednak w przypadkach kiedy dochodzi do zmian w masie ciała u pupila, trzeba zweryfikować podawane ilości. Znacznie ułatwia to zadanie ważenie i zapisywanie podawanej dawki, także  jeśli mamy w domu więcej kotów lub  próbujemy utrzymać idealną wagę u wcześniej otyłego kota.

 Trzeba pamiętać także o zmienności zapotrzebowania kota na energię.  W sytuacjach , kiedy dochodzi do zmiany aktywności kota, zmieniają się również jego potrzeby energetyczne. Często aktywność kota uzależniona jest od obecności właściciela w domu, częstotliwości wypuszczania kota na zewnątrz lub zabawy z nim. Jeśli zmienia się coś w otoczeniu kota, później wracamy z pracy, kot zostaje częściej sam, również przy przeprowadzce do nowego domu czy wyjeździe właściciela na urlop, wpływa to zawsze bilans pobierania i wydatkowania energii.  Zmiany w metabolizmie zachodzą również pod wpływem różnych chorób i urazów, co przy braku zmian w dawce pokarmowej może być przyczyną przyrostu masy ciała. Trzeba pamiętać również,  że przy zmianie karmy na innego producenta, różnić się może znacznie ilość kalorii  w tej samej dawce między starą a nową karmą i trzeba wtedy zmodyfikować porcje.  Także istotną sprawą jest unikanie dokarmiania, ponieważ przekąski pomiędzy posiłkami dostarczają nierzadko kotu zbyt dużo kalorii, właściciele bowiem często nie zdają sobie sprawy , że ta mała w ich mniemaniu przekąska może być prawie tak kaloryczna dla kota jak znaczna część  normalnego posiłku. Także należy sobie zdawać sprawę z kaloryczności smakołyków, w których przemycamy leki oraz ilości energii w płynach, które również kotu podajemy. Oczywiście smakołyki, zbilansowane i pełniące określone funkcje jak pomoc w oczyszczaniu zębów, odkłaczeniu przewodu  pokarmowego czy zachęcające do zabawy są jak najbardziej polecane, aby podawane okazjonalnie np. jako nagrodę po wykonaniu jakiejś zaleconej aktywności ruchowej.  Jako, że w naturze koty jedzą powoli i często, nawet kilkanaście razy na dobę, natomiast w domu musza im wystarczyć dwa, trzy posiłki , często uczą się żebrać o jedzenie mimo braku głodu. Również właściciele kotów, czasem źle odczytują zachowanie kota, który domaga się kontaktu, jako prośbę o posiłek i kot uczy się to wykorzystywać. To co możemy zrobić, aby oduczyć pupila żebrania, to w takich sytuacjach próbować skupić jego uwagę na czymś innym, zamiast przekąski zaoferować mu głaskanie lub zabawę.

Niezmiernie ważna jest w zdrowym stylu życia zatem także aktywność fizyczna naszego podopiecznego.  Związane z ruchem korzyści takie jak rozwój mięśni, poprawa krążenia i sprawności fizycznej, przemawiają za próbami mobilizowania kota do aktywności.  Najbardziej na aktywność kota wpływa natura, dlatego jeśli mamy możliwość, spokojną okolicę z dala od ruchliwych dróg, warto umożliwić kotu wychodzenie na zewnątrz, gdzie naturalnie może zaspokoić swoją potrzebę ruchu.  Niektóre koty jednak boja się wychodzić na zewnątrz lub żyją tylko w mieszkaniach bez możliwości wyjścia, dlatego im trzeba znaleźć alternatywne zajęcie, np. w postaci zabawy.   Wykorzystać tu możemy instynkty kota do polowania i ganiania za różnymi barwnymi szmatkami zawieszonymi na sznurku. Przy okazji wpływa to również na zaciśnienie więzi między nami, a podopiecznym i obserwacja pupila może nam sprawić wiele radości. Ważne jest odpowiednie dobranie zabawki-dobra zabawka dla kota to ta, która ma zdolność do nieprzewidzianych ruchów, symulująca ofiarę, stąd  popularne zawieszanie zabawek niewielkich rozmiarów na sznurku. Istnieją również zabawki, w środku których można umieszczać kawałki karmy, co może dodatkowo mobilizować kota do zabawy. Tego rodzaju urządzenia stosowane np. jako podajniki karmy ograniczają również jej spożycie.  Inne bodźce stymulujące aktywność ruchową kota, to np. zorganizowanie placu zabaw dla kota , gdzie będzie miał możliwość wspinania się np. na długi drapak oraz każde poświęcanie mu uwagi- rozmowa z kotem czy głaskanie. Trzeba pamiętać również, że częstotliwość i wielkość wysiłku fizycznego nadzy dostosować do stanu zdrowia kota. Koty starsze, mające schorzenia kości i stawów , koty chore,  z niewydolnością jakiegoś narządu powinny mieć ograniczony wysiłek, odpowiednio dostosowany do ich potrzeb.  Lepiej, też  w przypadku zdrowych kotów, najpierw przygotować pupila  do zwiększenia aktywności, zaczynając od krótkich sesji wysiłku, stopniowo je wydłużając.

Koty szczególnego ryzyka

Szczególne ryzyko otyłości u kotów zwiększa się po zabiegach kastracji/sterylizacji. Ważna jest zatem profilaktyka w tej kwestii już od pierwszych dni po zabiegu. Potrzebna  jest obserwacja pupila, zmian w jego zachowaniu i nawykach żywieniowych oraz  odpowiednia modyfikacja diety polegająca na stopniowym przejściu na dietę specjalną dla kastratów z niższą zawartością węglowodanów, która zapobiegnie otyłości, a także zwiększonemu ryzyku wystąpienia chorób dróg moczowych, częstszych u kotów po kastracji.  Należy także regularnie kontrolować masę ciała kota, przynajmniej 2-3 razy w ciągu roku, co pozwoli na dosyć wczesne rozpoznanie i podjęcie działań, zanim pojawi się problem.